fbpx

Η ιστορία του ψωμιού

Η ιστορία του ψωμιού

Η ιστορία του ψωμιού

ψωμί στην Αίγυπτο

  Το ψωμί ή διαφορετικά άρτος, αποτελεί το βασικό είδος τροφίμου των περισσότερων λαών της γης και έχει σημαντική διατροφική αξία. Είναι τόσο μεγάλη η σημασία του ψωμιού στην καθημερινή διατροφή που συχνά αναφέρεται και ως ” η ουσία της ζωής ” ή ” ο στύλος της ζωής “.

Το ψωμί έχει μια ιστορία 7.000 – 8.000 ετών, που χάνεται στο παρελθόν της ανθρωπότητας. Η καλλιέργεια των δημητριακών είναι αρκετά παλιά συνήθεια , πιθανότητα άνω των 10.000 ετών. Είναι πολύ πιθανό οι σπόροι να καταναλώνονταν ως είχαν, ενυδατωμένοι και βρασμένοι. Αργότερα, τα αλεσμένα πλέον δημητριακά ανακατεύονταν με γάλα ή νερό και τρώγονταν με τη μορφή χυλού.

 Το πρώτο ψωμί που καταναλώνονταν ήταν άζυμο, χωρίς μαγιά στην Αίγυπτο πριν από περίπου 3.000 χρόνια. Σε Αιγυπτιακούς τάφους ανακαλύφθηκε μάλιστα η εικόνα του παλαιότερου ψωμιού που είναι σήμερα γνωστό.

Οι πρώτοι οργανωμένοι φούρνοι στην σημερινή, βιομηχανική τους μορφή, οργανώθηκαν από τους Ρωμαίους . Στην Πομπηία δε, έχουν βρεθεί πολλά αποτεφρωμένα αρχαία αρτοποιία!

Το ψωμί στην Ελλάδα

Ταναγραία φουρνάρισα

Στην αρχαία Ελλάδα το ψωμί ήταν επίσης πολύ διαδεδομένο. Να φανταστείτε μέχρι το 2.500 π.Χ. στην αρχαία Ελλάδα υπήρχαν σχεδόν 80 είδη ψωμιού. Το αναφέρουν δε, οι σημαντικότεροι συγγραφείς μας, ο Ησίοδος, ο Όμηρος και ο Ηρόδοτος. Φημισμένος αρτοποιός της αρχαιότητας ήταν ο  Θεαρίωνας.

 Οι Έλληνες ναυτικοί και έμποροι έφεραν το αιγυπτιακό αλεύρι στην Ελλάδα, όπου άρχισε και το ψήσιμο του ψωμιού. Περισσότερο δημοφιλές ήταν το λευκό ψωμί και μεταξύ των πόλεων υπήρχε πολύ έντονος ανταγωνισμός για το καλύτερο ψωμί. Η Αθήνα “καμάρωνε” για τον Θεαρίων, τον καλύτερο αρτοποιό της.

 Αρτοποιία εμφανίστηκαν κατά τον 2ο αιώνα μ.Χ. . Ανάμεσα στις πολλές ποιότητες ψωμιού που παρασκευάζονταν στην αρχαία Ελλάδα ήταν ο ζυμίτης από αλεύρι και προζύμι.

 Από αρχαία κείμενα προκύπτει ότι οι αρχαίοι Έλληνες προσέφεραν άρτους στους Θεούς, τους οποίους ονόμαζαν θειαγόνους άρτους. Στο ναό της θεάς Δήμητρας, στην Ελευσίνα, κατά την εορτή των θεσμοφοριών, προσφερόταν στη θεά μεγάλος άρτος από τον οποίο η συγκεκριμένη γιορτή ονομαζόταν Μεγαλάρτιο. Να σημειωθεί ότι οι αρχαίοι Έλληνες συνήθιζαν να βάζουν θαλασσινό αλάτι στο ψωμί για νοστιμιά.

Η τέχνη της αρτοποιίας στην Ελλάδα

Palios fournos

Οι Έλληνες προσέφεραν πολλά στην τέχνη της αρτοποιίας, τόσο γιατί βελτίωσαν τις κατασκευές των φούρνων όσο και ως προς τους τύπους ψωμιού που παρήγαγαν, με την προσθήκη αρωματικών ακόμα και μπαχαρικών, σε σημείο τέτοιο που έφτασαν να φτιάχνουν 72 διαφορετικούς τύπους ψωμιού. Πρόσθεσαν γάλα, μέλι, ζάχαρη, δάφνη, ανάλογα με τον τελικό προορισμό του ψωμιού.

 Στην μετέπειτα εποχή ήταν επίσης αυτοί που ίδρυσαν τους πρώτους δημόσιους φούρνους καθώς και τους πρώτους επαγγελματικούς συλλόγους αρτοποιιών θέτοντας επίσημους κανονισμούς για τη νυχτερινή εργασία τους. Το ωράριο των αρτοποιιών ήταν αυτό όμως που τους προσέδωσε τη φήμη των επαναστατών, καθώς στα μαγαζιά τους τις νύχτες έβρισκαν εύκολα καταφύγιο και τα χρησιμοποιούσαν ως τόπο συνάντησης οι “ιδεολογικοί εχθροί” του κράτους.